Herken je dit? De topo-toets komt eraan. De kinderen zwoegen op lijsten met plaatsnamen, wateren en gebieden. Ze stampen het erin voor de toets, maar als je ze twee weken later vraagt waar dat ene gebergte ligt, blijft het stil.
Topografie is op veel scholen nog steeds een eilandje: een moetje dat losstaat van de rest. Wat als je topo zou kunnen veranderen van saai stampwerk in een avontuurlijke reis vol verhalen, spellen en raadsels?
Bij Junioruniversiteit geloven we dat kinderen beter leren als ze begrijpen waarom iets belangrijk is. Daarom presenteren we met trots de projectreeks ‘Verhalend door…’ van auteur en leerkracht Ellen Dashorst. In de reeks worden verhalen en de echte wereld gekoppeld aan het leren van topografische begrippen.
Waarom ‘Verhalend door…’ werkt
In plaats van droge feiten, bied je topografie aan in context. De projecten zijn gebaseerd op prachtige kinderboeken, zoals In een land hier ver vandaan van Arend van Dam of Van bij ons van Margot Senden. De lessen in de projecten verbinden rijke teksten met aardrijkskundige begrippen en een kaartbeeld van de omgeving.
Dit is waarom deze aanpak jouw onderwijs verrijkt:
– Context: een stip op de kaart wordt pas interessant als je het verhaal erachter kent. In onze projecten start elke les met een voorleesverhaal. Zo ontdekken de kinderen wat de Noormannen met Drenthe te maken hebben en maken ze kennis met een dappere ridder uit Groningen.
– Vakintegratie: We weten dat je rooster overvol is. Het mooie van deze projecten is dat je niet alleen topo geeft, maar ook bezig bent met andere vakken als rekenen, taal en geschiedenis. Je pakt dus meerdere kerndoelen in één krachtige les.
– Hoge betrokkenheid: Elk project bevat een rode draad. Deze geeft een reden aan de kinderen om de lessen te voltooien. Zo houden de kinderen bijvoorbeeld in het project rondom Afrika hun eigen Travelposts bij. Ze kleuren de kaart, tekenen hun route en schrijven op wat ze hebben beleefd.

Bovenstaande klinkt natuurlijk prachtig, maar hoe ziet dat er dan in de praktijk uit? Om dit concreet te maken vertellen we meer over de les bij het land Mali. Je start met het voorlezen van het prachtige verhaal over de stad Timboektoe in Mali. De kinderen krijgen daarna meer informatie over de geschiedenis van de stad Timboektoe, de Sahelstreek in Afrika en de transsaharahandel. Vervolgens krijgen de kinderen een bordspel in de vorm van het noordelijke deel van Afrika. Ze zijn in het spel een handelsreiziger die met een karavaan door het noordelijke deel van Afrika reist en zoveel mogelijk geld wil verdienen. Als ze op een land terecht komen, pakken ze een verkoopkaart. Daarop staat een verhaalsom in geldcontext, die ze moeten uitrekenen. Hebben ze die som goed uitgerekend, dan hebben ze dat bedrag verdiend. Maar komen ze langs een rover, dan moeten ze een pechkaart pakken. Ze rekenen dan een som met breuken of procenten uit en moeten dat bedrag betalen. De speler die aan het eind van de speeltijd het meeste geld heeft verdiend, is de winnaar.
In deze les worden de vakken topografie, geschiedenis en rekenen gecombineerd en aangeboden door middel van spelend leren. Het spelen van dit spel zorgt voor een betekenisvolle context bij het leren van de topografie Afrika. Tegelijkertijd worden andere vakken behandeld; drie vliegen in één klap!
Voor elke bouw en elk niveau
Of je nu een groep 5 hebt die net begint met de provincies, of een groep 8 die de wereld over wil; er is een project voor jouw klas.
- Groep 5-7: Verhalend door de provincies
- Groep 6-7: Verhalend door Europa
- Groep 7-8: Verhalen door de wereld, hier komen de werelddelen Afrika, Azië, Zuid-Amerika, Noord-Amerika en Oceanië aan bod.
Je kunt het project in één themaweek uitvoeren, of verspreiden over het hele jaar. Jij kiest wat bij jouw jaarplanning past.
Quote van gebruikers
Nena Heesakkers: “Dit project is echt de uitkomst voor het beter laten beklijven van de Nederlandse topografie. De kinderen krijgen onwijs veel kapstokken aangereikt om plaatsen beter te gaan onthouden, waar ook de volksverhalen uit het boek ‘Van bij ons’ aan bijdragen en ze de geschiedenis gaan koppelen aan de situatie van nu. Zo waren de kinderen bij mij echt verwonderd over het ontstaan van Flevoland.
Ook konden ze niet wachten om de QR-codes te scannen en te ontdekken waar de diverse hoofdpersonen uit het boek vandaan kwamen. Een rode draad die motiverend werkte!”
Sibylle Schaling: “Werkelijk een geweldig project! Topografie wordt al gauw een droog en saai vak voor kinderen, vooral voor diegenen die niet vaak op andere plekken in Nederland komen. Met dit project gaan Nederland en zijn provincies en steden echt leven! Daarnaast leren de kinderen van de verhalen in het boek zelf ook wat over de geschiedenis van de provincies. De activiteiten in het project sluiten perfect aan bij vrijwel alle andere vakken: er wordt gewerkt met taal, rekenen, geschiedenis en beeldende vorming. Nooit eerder heb ik de kinderen zo enthousiast topografie zien leren (en echt onthouden). Een absolute aanrader!”
Nieuwsgierig geworden?
Bij het project rondom de provincies van Nederland hebben we een gratis lesvoorbeeld beschikbaar gemaakt. Deze kun je uitvoeren om te ontdekken hoe de lessen zijn geschreven en wat de reactie van de kinderen is.
Gratis lesvoorbeeld – verhalend door de provincies
Daarnaast bieden we een gratis poster bij het Nederland en Afrika zodat de kinderen hun net aangeleerde kennis kunnen samenvatten.
Klaar voor vertrek!
Neem je klas mee op reis. Wedden dat ze niet alleen de plaatsen onthouden, maar ook de verhalen die erbij horen nooit meer vergeten?
👉 Bekijk hier alle topografie-projecten in de winkel en start jouw reis vandaag nog!

